4 tips om te leren afleren

Organisaties en bedrijven hebben last van falend onderwijssysteem

Wie denkt dat hij de goede dingen leert in het onderwijs zou de plank wel eens flink kunnen misslaan. Toen ik na vele jaren onderwijs op de universiteit aanmonsterde, werd mij duidelijk gemaakt dat mijn eerste opdracht was "leren te leren".

Dat heeft nooit in ons onderwijspakket, bijvoorbeeld van de basisschool, gezeten. En inmiddels is ook dat al weer achterhaald. Wanneer gaan we nu eens direct het goede leren?

"Leren te leren" is niet meer goed genoeg

We hebben geleerd om te denken vanuit relatief vaste waarden en in stabiele omstandigheden. Dat was juist totdat onze maatschappij veranderde onder invloed van internet en social media.

De maatschappij kent een stevig aantal knellende vraagstukken. Bedrijven en organisaties worstelen met economische en sociale uitdagingen. De traditionele aanpak van deze uitdagingen, business as usual, faalt. Tijdens het congres "New Financial Forum" klonk een duidelijke roep om een nieuwe financiële wereld. Maar als we die nieuwe wereld creëren op de oude manier, dan blijven we toch bij hetzelfde?

Eerst: oude dingen afleren! Dan pas nieuwe dingen leren!

Ik dacht dat ik een aardig balletje squash kon slaan. Wat was het een teleurstelling toen ik officieel les ging nemen. Ik kreeg de bal wel waar ik hem wilde hebben, maar volgens de trainer deed ik zo ongeveer alles fout: foute houding, foute techniek, foute timing enz. De zwaarste opgave was toen het afleren van al die dingen die ik mezelf zo ijverig had geleerd. En die nu helemaal fout bleken.

De huidige maatschappij is niet meer te vergelijken met de maatschappij waarin we werden getraind, onderwezen of gecoacht. De erosie is zichtbaar op veel van wat we hebben geleerd. Er zijn nieuwe en andere vaardigheden nodig. Maar voordat we ons die eigen maken, is het noodzakelijk om de oude af te leren. Daarmee is afleren een basisvaardigheid geworden.

Vier tips om te leren afleren

1. Wees nieuwsgierig

• Ga spelen
• Vraag, vraag en vraag nog eens
• Stel je oordeel uit, want dat zou wel eens minder adequaat kunnen zijn dan je denkt.

En als je vragen stelt, transformeer de “waarom”-vraag in een “hoe” of “waardoor”-vraag. De “waarom”vraag komt heel vaak over als een veroordeling.

2. Maak verbinding

• Praat ook met derden en vierden, met mensen die verder weg staan dan de direct betrokkenen
• Vraag wat mensen bezig houdt
• Vraag advies.

3. Daag jezelf uit

• Neem risico’s
• Wees blij met vergissingen
• Kijk eens kritisch naar vermeende grenzen. Als je in een auto rijdt en een bocht neemt, rem je af. Hoe snel ga je die bocht in? Als je met 50 de bocht in gaat, rem je af tot 40. Maar ga je met 40 de bocht in, dan rem je ook af, tot 30? Ga je toevallig de bocht in met 65, dan rem je wat sterker af tot wellicht 50. Ergo, wat is nu de juiste snelheid om die bocht te nemen?
• Bevraag je aannames.

4. Cultiveer je ideeën

• Wat vind je van dagdromen?
• Beschouw alle mogelijkheden
• Houd vol, probeer het morgen opnieuw
• Geef ideeën tijd om te groeien en te rijpen.

Heb jij nog suggesties, aanvullingen of feedback? Deel ze met ons allemaal, maak gebruik van onderstaand commentaar formulier. Dank je wel.